Posłuchaj historii: Procesy załogi Majdanka

Zbrodnia (nie)ukarana

W 2018 roku, kiedy pisałam swoją pracę dyplomową o nadzorczyni Luise Danz, miałam okazję skorzystać z zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Przeglądając dokumenty dotyczące samej Danz, jednocześnie przejrzałam spis innych teczek z materiałami procesowymi dotyczącymi innych, zupełnie mi nieznanych nadzorczyń. No dobrze, kilka nazwisk nie było dla mnie całkiem obcych. Ale większość z tych dokumentów rzeczywiście opisywały działalność zbrodniczą kobiet z SS-Gefolge, wobec których toczyły się większe lub mniejsze procesy sądowe.

Elsa (Else) Ehrich, była kierowniczka obozu kobiecego na Majdanku (KL Lublin).
"The National Archives", WO 309/1764.

Dziś do świadomości ludzi i na kartach historii zapisały się te najgłośniejsze procesy sądowe wobec niemieckich zbrodniarzy, jak procesy oświęcimskie w Krakowie, proces załogi Bergen-Belsen w Lüneburgu, czy procesy załogi Majdanka na terenie Polski i później w Düsseldorfie. Myślę, że przytoczę tutaj na blogu sprawę jednej nadzorczyni, której dokumenty z IPN mam u siebie na komputerze, a której nazwisko dzisiaj nic nikomu nie będzie mówiło. To tylko pokazuje, jak wiele nadzorczyń nigdy nie zostało osądzonych i rozliczonych ze swojej działalności. A jeśli już postawiono przed polskim sądem którąś z kobiet, taki proces przechodził bez większego echa.

Kliknij na zdjęcie i przejdź na stronę "The National Archives":

Wyniki wyszukiwania pod hasłem "War crimes" na stronie "The National Archives" przedstawiają zdjęcia portretowe nazistowskich sprawców.

Coraz większe bazy archiwalne dotyczące niemieckich zbrodni wojennych są udostępniane do badań naukowych. Dobrym miejscem na poszukiwanie informacji o zbrodniarzach są zasoby "The National Archives" w Londynie. Ostatnio nawet z dużym zainteresowaniem przejrzałam zdjęcia portretowe członków różnych obozów koncentracyjnych, którzy zostali aresztowani po wojnie oraz przebywali w brytyjskich obozach dla internowanych, czekając na swoje procesy sądowe. Kilka z tych fotografii znałam wcześniej, ale dopiero teraz mogłam je obejrzeć w dobrej jakości. Wśród zdjęć powinna być też i ta przedstawiająca Luise Danz, jednak niestety - nie znalazłam jej zdjęcia portretowego.

Jedna z fotografii zamieszczonych w bazie "The National Archives" pokazuje Margarete Mewes, nadzorczynię z Ravensbrück, o której pisałam na blogu, FO 1060/488.

Polecam podcast Państwowego Muzeum na Majdanku, dotyczący problematyki powojennych procesów sądowych wobec nazistowskich sprawców:

Posłuchaj historii: Procesy załogi Majdanka
Źródło: Państwowe Muzeum na Majdanku

"Mniej niż 10% spośród członków załogi obozu koncentracyjnego na Majdanku stanęło przed sądami. W najnowszym odcinku podcastu "Posłuchaj historii" poruszamy kwestię procesów SS-manów oraz ich odpowiedzialności – lub jej braku – za popełnione w obozie zbrodnie. Temat ten przybliża słuchaczom historyk Wojciech Lenarczyk".

Poniżej zamieszczam jeszcze fragment swojej publikacji "Nadzorczynie z Ravensbrück" (2021) na temat procesów sądowych, w których brały udział nadzorczynie z Majdanka.