Róża ku pamięci Ravensbrück kwitnie w sercu Paryża

Pomnik Męczenników Deportacji na paryskiej wyspie Cité został wzniesiony przez grupę o nazwie Réseau du Souvenir (Sieć Pamięci), aby upamiętnić francuskie ofiary nazistowskich obozów, które po francusku nazywa się "deportacją". Sieć została założona w 1952 roku przez dwie osoby: adwokata Paula Arrighi, który w czasie wojny był przywódcą francuskiej grupy ruchu oporu Ceux de Résistance i ocalałym z obozu Mauthausen, oraz Annette Lazare, wdowę po deportowanym, który zginął w Auschwitz-Birkenau. Celem Sieci jest podtrzymywanie pamięci o wydarzeniach związanych z deportacją do nazistowskich obozów oraz inspirowanie narodu francuskiego do oddania hołdu i wyciągnięcia wniosków z historii. Jej członkami są byli deportowani i członkowie francuskiego ruchu oporu. Podjęli się również innych projektów mających na celu promowanie pamięci, takich jak Narodowy Dzień Pamięci Deportowanych, a także zainspirowali film Alaina Resnais "Noc i mgła". 

Budowa pomnika rozpoczęła się w 1953 roku, a jego zaprojektowanie powierzono architektowi Georges-Henri Pingussonowi. W 1956 roku miasto Paryż wyraziło zgodę na budowę pomnika w tym symbolicznym miejscu przy katedrze Notre-Dame, a wkrótce potem, w 1958 roku, zgodę wyraziło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych. Prace rozpoczęły się w 1960 roku, a na wsparcie budowy zbierano datki z całego kraju. Pomnik został odsłonięty 12 kwietnia 1962 roku przez ówczesnego prezydenta Republiki, Charles'a de Gaulle'a. Pomnik oferuje zwiedzającym ścieżkę prowadzącą przez budynek, mającą na celu zachęcenie do medytacyjnej kontemplacji w ciszy i samotności, gdy zwiedzający wchodzą do krypty, w której przechowywane są szczątki nieznanego deportowanego.

Pomnik poświęcony jest 200 000 francuskich męczenników deportacji. Badania wykazały, że deportowano 76 000 Żydów, 68 500 ofiar państwowych represji politycznych, a także 7 000 ofiar politycznych represji z regionu Alzacji i Mozeli, 8 500 obywateli francuskich aresztowanych w Rzeszy oraz 6300 hiszpańskich republikanów, którzy służyli w armii francuskiej (większość z nich została przeniesiona w latach 1940-1942 z obozów jenieckich do obozu Mauthausen). 29 czerwca 1962 roku do wnętrza pomnika dodano piętnaście urn, z których każda zawierała prochy i ziemię z głównych obozów. 

W 1964 roku Réseau du Souvenir przekazało pomnik państwu francuskiemu. Aby zwiększyć zasięgi pomnika, zwłaszcza wśród młodej publiczności, udostępniono w kwietniu 1975 roku na piętrze edukacyjną wystawę, którą odnowiono wiosną 2016 roku Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia tej części pomnika.

Zobacz też: