Poranek w Birkenau: Nim wstanie dzień

 

"Nim wstanie dzień"

Wystawa Joanny Chrząszcz

Uwielbiam tematykę obozów koncentracyjnych i przyrody. Pochwalam wszelkie projekty artystyczne, które łączą pamięć miejsca ze współczesnym terenem muzeum. Sama wielokrotnie spacerowałam i fotografowałam przyrodę w dawnym obozie Birkenau. Jest w tych ujęciach coś niezwykłego, bowiem przez 80 lat przyroda zawładnęła obszarem dawnego obozu zagłady! 

Birkenau porasta dziś gęsta trawa, w której mieszkają różne zwierzęta. Gdzieś tam przemknie mały lis, drogę przeskoczy wystraszony zając, a dostojny bocian przystanie w locie na ruinie ceglanego komina. Wieczorem, kiedy odjadą ostatnie autokary z turystami, teren Birkenau staje się domem dla stada saren, które chętnie spędza nocne godziny leżąc w jednym z rowów melioracyjnych. Zawsze uważam, że aby dobrze poczuć Birkenau, warto przespacerować się tam późnym wieczorem lub nad ranem, kiedy jeszcze przy ziemi snują się gęste mgły. 

*

23 stycznia 2026 r., tuż przed 81. rocznicą wyzwolenia Auschwitz-Birkenau, w Międzynarodowym Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu zostanie otwarta wystawa fotografii Joanny Chrząszcz pt. "Nim wstanie dzień". Ekspozycja stanowi wycinek dziesięciu lat pracy autorki. Większość prezentowanych fotografii powstała podczas codziennej drogi od Bramy Śmierci w Birkenau do baraku, w którym w danym czasie prowadzone były prace konserwatorskie — działalność, którą Joanna Chrząszcz zajmuje się zawodowo.

"Bażanty, sarny, lisy, zające i wszystkie dokonujące się w ciszy poranka zjawiska świata przyrody są dla mnie dowodem zwycięstwa życia, życia które tutaj było tak bardzo nieszanowane. Wystawa jest opowieścią o poranku, o śpiewie ptaków, o otulającej chłodem mgle, o zapowiedzi upalnego dnia, o tym co w życiu ważne... o życiu" - uzupełnia autorka".

Uchwycone w cyklicznie zmieniających się porach roku kadry są — jak podkreśla sama autorka — "formą dokumentowania rzeczywistości. To także jeden ze sposobów radzenia sobie z przebywaniem w tym miejscu, ale nade wszystko próba zarejestrowania i uchwycenia tego, czym ono żyje współcześnie".

Przeczytaj też:

Poranek przy Birkenau.
Nowa wystawa Joanny Chrząszcz

Prezentowane fotografie są niebanalne. Nie każdy odbiorca musi zgadzać się z ukazywaniem Miejsca Pamięci przez pryzmat rządzącego się własnymi prawami świata przyrody — świata, który "dając świadectwo swojej wyjątkowości, siły, determinacji i bezgraniczności", rodzi w nas nutę nadziei. Te czarno-białe kadry, wpisane w sekwencję kręgu życia, stwarzają przestrzeń do refleksji. Nie są jednoznaczne, a niesiony przez nie przekaz pozostaje indywidualny dla każdego odbiorcy.

Wystawa będzie prezentowana w Domu Ciszy do 28 lutego 2026 r.

Dotychczasowy dorobek Joanny Chrząszcz prezentowany był na wystawach w Oświęcimiu, Chełmku, Przeciszowie, Kalwarii Zebrzydowskiej, Jaworznie, Jastrzębiu-Zdroju, Czechowicach-Dziedzicach, Lanckoronie, Rzeszowie oraz Goczałkowicach-Zdroju.

Info: mdsm.pl

Zobacz też: